Vanmorgen moest ik meteen denken aan Bruce Mau. Een ontwerper (https://brucemaustudio.com/) wie ik al jaren volg en bewonder. Wat is zijn visie op educatie? Ik bekijk meerdere van zijn online lectures/presentaties/interviews om weer even mijn geheugen op te frissen.. Startende met zijn visie op design. Ondanks dat deze niet heel actueel is besef ik me dat dit in de huidige wereld waarin we leven wellicht anders zou zijn, of blijven deze verantoordelijkheden overeind?
En zijn advies voor ‘de jongeren’
Bruce Mau heeft geen klassieke, uitgewerkte ‘visie op kunsteducatie‘ zoals een onderwijspedagoog die zou formuleren. Maar uit zijn werk als ontwerper, educator en oprichter van het Institute without Boundaries komt wel een heel duidelijke onderwijsvisie naar voren.
De kern van Mau’s visie
1. Niet beginnen met antwoorden, maar met een probleem of vraag
Bij het Institute without Boundaries draaide het onderwijs niet om een vast curriculum waarin de docent kennis overdraagt. Ze begonnen met een complex, echt vraagstuk en lieten dat vraagstuk bepalen wat de studenten moesten leren.
The problem drives the learning.
Dat vind ik (voor nu) misschien wel het meest interessante voor een onderzoeksvraag.
2. De docent hoeft niet alle antwoorden te hebben
Mau beschrijft de docent eerder als iemand die samen met studenten onderzoekt. Niet: “Ik weet hoe het zit en ga het jullie vertellen”, maar: “Ik weet het ook niet precies — laten we het samen uitzoeken.”
3. Leren is een ervaring
Voor Mau is het daadwerkelijke leerproces en de ervaring belangrijker dan alleen de overdracht van kennis. Hij stelt dat onderwijs ontworpen moet worden als een ervaring waarin studenten actief betrokken zijn en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leren.
4. Samenwerken en interdisciplinair denken
Zijn Institute without Boundaries was opgezet als een samenwerkende studio. Studenten werkten een jaar lang samen aan een groot publiek project en werden daarmee niet alleen studenten, maar ook mede-makers van het uiteindelijke resultaat.
5. Creativiteit is geen exclusieve eigenschap van kunstenaars
Mau vindt dat design en creatief denken veel eerder in het onderwijs thuishoren. Hij bekritiseert het traditionele onderwijs omdat het volgens hem creativiteit juist kan afleren en kunst, wetenschap en andere disciplines van elkaar scheidt.
Wat als ik zijn visie met die van mezelf vergelijk?
Bruce Mau vertrekt sterk vanuit nieuwsgierigheid, onderzoek en het werken vanuit echte vraagstukken. Leren ontstaat volgens hem niet alleen door kennis over te dragen, maar juist door ergens in te stappen, vragen te stellen en samen te onderzoeken wat er mogelijk is.
Daarin herken ik veel van mijn eigen visie op kunsteducatie. Ook voor mij begint leren bij nieuwsgierigheid. Ik vind het belangrijk dat kunsteducatie ruimte geeft om te onderzoeken, te experimenteren en verschillende perspectieven te ontdekken. Kennis is daarbij niet het eindpunt, maar een middel om verder te kunnen kijken en denken.
Een belangrijk raakvlak is verbeelding. Zowel bij Mau als in mijn visie gaat het niet alleen om iets leren maken, maar om leren kijken naar wat er nog niet is. Verbeelding maakt het mogelijk om bestaande ideeën ter discussie te stellen en nieuwe mogelijkheden te onderzoeken.
Waar mijn visie misschien iets anders wordt, is de nadruk op de maatschappelijke betekenis van kunsteducatie. Ik zie kunsteducatie niet alleen als een manier om creatief of probleemoplossend te leren denken, maar ook als een plek waar je je verhoudt tot de wereld om je heen. Kunst kan helpen om vragen zichtbaar te maken waarvoor niet altijd een eenduidig antwoord bestaat.
Daarmee zie ik mijn visie als een combinatie van Mau’s onderzoekende houding en een meer maatschappelijke blik:
Nieuwsgierig zijn → onderzoeken → kennis opdoen → perspectieven ontdekken → verbeelden → je verhouden tot de wereld.
Misschien is dat uiteindelijk ook de rol die ik als ontwerper in kunsteducatie wil onderzoeken: niet vertellen hoe iets moet, maar ruimte creëren waarin anderen zelf gaan kijken, denken en ontdekken.
Meer weten? brucemaudesign.com/work/massive-change
